Klasa przygotowawcza i nauka polskiego dla dzieci z zagranicy
Klasa przygotowawcza i nauka polskiego dla dzieci z zagranicy
Zapisanie dziecka do polskiej szkoły to dopiero pierwszy krok. Największym wyzwaniem dla dzieci przyjeżdżających z zagranicy jest zwykle język. Polskie prawo przewiduje dla nich dodatkową pomoc: bezpłatne lekcje polskiego, zajęcia wyrównawcze, oddziały przygotowawcze, a w niektórych szkołach także asystenta międzykulturowego. W tym artykule wyjaśniamy, co dokładnie przysługuje Twojemu dziecku, kto to organizuje i o co warto pytać w szkole. O samym zapisie do żłobka, przedszkola i szkoły piszemy w osobnym artykule.
Klasa przygotowawcza i nauka polskiego dla dzieci z zagranicy
Zapisanie dziecka do polskiej szkoły to dopiero pierwszy krok. Największym wyzwaniem dla dzieci przyjeżdżających z zagranicy jest zwykle język. Polskie prawo przewiduje dla nich dodatkową pomoc: bezpłatne lekcje polskiego, zajęcia wyrównawcze, oddziały przygotowawcze, a w niektórych szkołach także asystenta międzykulturowego. W tym artykule wyjaśniamy, co dokładnie przysługuje Twojemu dziecku, kto to organizuje i o co warto pytać w szkole. O samym zapisie do żłobka, przedszkola i szkoły piszemy w osobnym artykule.
Dziecko cudzoziemca w polskiej szkole
Dzieci cudzoziemców mogą uczyć się w publicznych szkołach i przedszkolach na takich samych zasadach jak dzieci polskie. Obowiązek szkolny obejmuje dzieci od początku roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym kończą 7 lat, do ukończenia szkoły podstawowej, nie dłużej jednak niż do 18. roku życia. Dzieci 6-letnie mają obowiązek rocznego przygotowania przedszkolnego, a młodzież do 18. roku życia podlega obowiązkowi nauki.
Jaka pomoc przysługuje dziecku, które słabo zna polski?
Z dodatkowego wsparcia mogą skorzystać uczniowie przybywający z zagranicy, którzy nie znają języka polskiego albo znają go na poziomie niewystarczającym do nauki. Dotyczy to zarówno dzieci cudzoziemców, jak i polskich dzieci wracających z rodzicami do kraju. Zajęcia organizuje organ prowadzący szkołę (gmina albo powiat), a nie rodzic. Wsparcie obejmuje:
-
dodatkowe, bezpłatne lekcje języka polskiego — indywidualnie lub w grupie, co najmniej 2 godziny lekcyjne tygodniowo, przez nie dłużej niż 24 miesiące,
-
dodatkowe zajęcia wyrównawcze z przedmiotów — do 12 miesięcy, jeśli nauczyciel prowadzący stwierdzi taką potrzebę (np. z powodu różnic programowych),
-
naukę w oddziale przygotowawczym — jeśli gmina lub powiat go utworzyły,
-
pomoc asystenta międzykulturowego — jeśli szkoła go zatrudnia.
Łączny wymiar dodatkowych zajęć z języka polskiego i zajęć wyrównawczych nie może przekroczyć 5 godzin tygodniowo. Z tych zajęć mogą korzystać także uczniowie oddziału przygotowawczego. Do skorzystania z pomocy językowej nie potrzebujesz żadnego orzeczenia — to inny dokument niż orzeczenie o kształceniu specjalnym, o którym piszemy osobno.
Oddział przygotowawczy — czym jest?
Oddział przygotowawczy (potocznie klasa przygotowawcza) to oddział w szkole dla uczniów przybywających z zagranicy, którzy słabo znają język polski albo go nie znają. Ma pomóc dziecku, które uczyło się w szkole za granicą, przejść do polskiego systemu. Warto wiedzieć, że:
-
tworzą go organy prowadzące szkoły publiczne i niepubliczne — mogą, ale nie muszą, więc nie każda gmina ma taki oddział,
-
nauka trwa co do zasady jeden rok szkolny, ale może być skrócona lub wydłużona nie więcej niż o jeden rok szkolny,
-
oddział można utworzyć także w trakcie roku szkolnego,
-
w oddziale uczeń intensywnie uczy się polskiego według programu przygotowanego dla cudzoziemców,
-
oddziałów przygotowawczych nie tworzy się m.in. w szkołach specjalnych i artystycznych.
Jeśli w Twojej szkole nie ma takiego oddziału, zapytaj w urzędzie gminy lub miasta (wydział edukacji), czy działa on w innej szkole w okolicy, albo poproś o dodatkowe lekcje polskiego w zwykłej klasie.
Asystent międzykulturowy
Asystent międzykulturowy to osoba zatrudniona w szkole, która zna język i kulturę kraju pochodzenia ucznia. Pomaga dzieciom i rodzicom w kontaktach ze szkołą, m.in. tłumaczy na lekcjach, zebraniach z rodzicami i spotkaniach z psychologiem lub pedagogiem szkolnym, a także pomaga w adaptacji. Szkoła może go zatrudnić, ale nie ma takiego obowiązku, więc w wielu szkołach go nie ma. Zapytaj dyrektora, czy asystent pracuje w Waszej szkole lub w pobliskiej.
Egzamin ósmoklasisty — dostosowania dla cudzoziemców
Uczeń cudzoziemiec, któremu ograniczona znajomość języka polskiego utrudnia zrozumienie czytanego tekstu, może na egzaminie ósmoklasisty skorzystać z dostosowań. Zwykle są to m.in. dłuższy czas pracy, arkusz dostosowany do jego potrzeb oraz możliwość użycia słownika dwujęzycznego. Szczegółowe zasady i terminy ogłaszają co roku Centralna Komisja Egzaminacyjna i okręgowe komisje, dlatego z wyprzedzeniem zapytaj dyrektora szkoły, co przysługuje Twojemu dziecku w roku, w którym będzie zdawać.
Jak zorganizować pomoc krok po kroku
-
Zapisz dziecko do szkoły i powiedz dyrektorowi, że słabo zna polski.
-
Poproś o objęcie dziecka dodatkowymi, bezpłatnymi lekcjami polskiego i, jeśli trzeba, zajęciami wyrównawczymi.
-
Zapytaj, czy w gminie działa oddział przygotowawczy i czy jest w nim miejsce.
-
Zapytaj, czy w szkole pracuje asystent międzykulturowy.
-
Przynieś dokumenty o dotychczasowej nauce (świadectwa, zaświadczenia) i zapytaj, czy szkoła potrzebuje ich tłumaczenia.
-
Co kilka miesięcy rozmawiaj z wychowawcą o postępach dziecka i o tym, jak długo jeszcze przysługują dodatkowe zajęcia.
-
W klasie ósmej z wyprzedzeniem zapytaj o dostosowania na egzaminie ósmoklasisty.
Najczęstsze błędy
-
zwlekanie z zapisaniem dziecka do szkoły w nadziei, że „najpierw nauczy się języka”,
-
niezgłoszenie dyrektorowi, że dziecko potrzebuje wsparcia językowego,
-
założenie, że oddział przygotowawczy jest w każdej szkole,
-
zrezygnowanie z dodatkowych lekcji polskiego, bo dziecko „sobie poradzi”,
-
niesprawdzanie, ile miesięcy dodatkowej nauki już wykorzystano (limit to 24 miesiące),
-
brak informacji dla szkoły o potrzebie dostosowań na egzaminie ósmoklasisty,
-
mylenie pomocy językowej z orzeczeniem o kształceniu specjalnym — brak znajomości polskiego nie jest niepełnosprawnością.
Zasady dotyczące organizacji wsparcia mogą się zmieniać z roku na rok, dlatego aktualne szczegóły zawsze potwierdzaj w szkole lub w wydziale edukacji urzędu gminy.
Ten materiał ma charakter wyłącznie informacyjny. Po oficjalne, aktualne i pełne informacje zwróć się do odpowiednich instytucji państwowych lub wykwalifikowanych specjalistów. Chcesz zobaczyć wszystko wyjaśnione krok po kroku? Pełny artykuł, a także wiele innych ważnych tematów znajdziesz na familyinpoland.com. Jeśli ten materiał był dla Ciebie pomocny, zasubskrybuj Family in Poland, aby otrzymywać więcej praktycznych informacji o życiu i pracy w Polsce. Dziękujemy za obejrzenie!

